Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012

Λάρισα και πάλι Λάρισα ...

Με αφορμή κάποιες συζητήσεις που είχα τελευταία για τον τόπο καταγωγής μου και τη Λάρισα συγκεκριμένα σκέφτηκα να παρουσιάσω ένα θέμα σχετικό για να την μάθουν κι αυτοί που δεν ξέρουν τόσες πολλές πληροφορίες. Δανείστηκα το υλικό μου από την σελίδα της ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ και θα παραθέσω παρακάτω αυτά που θεωρώ πιο σημαντικά ... 

Η Λάρισα είναι πόλη της Θεσσαλίας, πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού αλλά και της περιφέρειας Θεσσαλίας. Αποτελεί σημαντικό εμπορικό κέντρο και κόμβο επικοινωνιών και συγκοινωνιών. Ο πληθυσμός του Δήμου Λαρισσαίων, σύμφωνα με την  απογραφή του 2011, ανέρχεται σε 163.380 κατοίκους, με τον πληθυσμό της περιφέρειας να ανέρχεται σε 284,420 κατοίκους (2011), καθιστώντας την μία από τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας και τη μεγαλύτερη του Θεσσαλικού διαμερίσματος. Η πόλη καταλαμβάνει έκταση 19.000 στρεμμάτων και διαρρέεται από τον Πηνειό Ποταμό.

Προέλευση ονόματος

Το όνομα Λάρισα είναι προελληνικό πελασγικής προέλευσης και ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένο στον ελλαδικό χώρο και σημαίνει ισχυρά οχυρωμένος λόφος ή ακρόπολη, το όνομα αυτό είχε και η ακρόπολη του Άργους. Επίσης σύμφωνα με τη μυθολογία η πόλη της Λάρισας χτίστηκε στην πελασγική περίοδο από τον Λάρισο, γιο του Πελασγού.

Γεωγραφία

Η πόλη της Λάρισας είναι χτισμένη στις δύο όχθες του Πηνειού Ποταμού και βρίσκεται στο κέντρο του ανατολικού τμήματος της θεσσαλικής πεδιάδας το οποίο και καταλαμβάνει σχεδόν εξ ολοκλήρου ο νομός της Λάρισας με ένα μικρό τμήμα της να βρίσκεται στον νομό της Μαγνησίας ενώ το υψόμετρο της από το επίπεδο της Θάλασσας είναι στα 72 μέτρα. Τα βουνά που περικλείουν την πόλη είναι τα εξής, από τα ανατολικά τα όρη Όσσα (1972 μ.) και Μαυροβούνι (1.054 μ.), από βόρεια ανατολικά τα όρη Κάτω Όλυμπος (1.587 μ.), και Όλυμπος (2.918 μ.),από βόρεια δυτικά το όρος Μελούνα και βόρεια ανατολικά το όρος Τίτανος (693 μ.). Σήμερα στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας δεν υπάρχει κάποια φυσική λίμνη,παρά μόνο τεχνητοί ταμιευτήρες για την εξυπηρέτηση των αρδευτικών αναγκών του θεσσαλικού κάμπου, αφού η λίμνη Κάρλα ή Βοιβηίς όπως ήταν το όνομα της κατά την αρχαιότητα αποξηράνθηκε το 1962 με σκοπό την καταπολέμηση επιδημιών όπως η ελονοσία και την δημιουργία καλλιεργήσιμων εκτάσεων, γεγονός που όμως αποδείχθηκε μοιραίο για την περιοχή και επηρέασε δραστικά το κλίμα της. Σήμερα η λίμνη της Κάρλας έχει εν μέρει ανασυσταθεί.

Ιστορία

Η Λάρισα είναι πανάρχαια πόλη και κατοικείται σχεδόν 4.000 χρόνια. Οι αρχαιολογικές έρευνες μαρτυρούν ότι η περιοχή της Λάρισας κατοικείτο κατά την Παλαιολιθική περίοδο. Την εξουσία της πόλης μέχρι το τέλος της κυριαρχίας των Μακεδόνων κατείχαν οι Θεσσαλοί Αλευάδες. Κατά τους χρόνους των Περσικών πολέμων οι κάτοικοί της εμήδισαν και πολέμησαν εναντίον των άλλων Ελλήνων στο πλευρό των ξένων επιδρομέων. Κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου μάχονταν στο πλευρό των Αθηναίων.

Την πόλη κατέλαβαν οι Μακεδόνες υπό τον Φίλιππο Β' (344-196 π.Χ.) και στη συνέχεια οι Ρωμαίοι (197 π.Χ.). Κατά την ελληνιστική εποχή, Λαρισσαίοι ιππείς του Μεγάλου Αλεξάνδρου (είχαν ικανή φήμη τότε) ίδρυσαν την Λάρισα στην Συρία και την Λάρισα στην Αραβία. Μετέπειτα η πόλη περιήλθε στο Βυζάντιο και σε όλους αυτούς τους αιώνες δέχτηκε αλλεπάλληλες επιδρομές. Έπειτα περιήλθε στην εξουσία των Τούρκων μέχρι το 1881, οπότε ελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό. Μέχρι τη προσάρτηση της Θεσσαλίας η πόλη έφερε το όνομα Γενί Σεχίρ Φενερί, σε αντιδιαστολή με την Γενί Σεχίρ Εγιαλετή που αποτελούσε το όνομα της ευρύτερης περιοχής, περίπου του σημερινού νομού. Το 1941 η πόλη υπέστη μεγάλες καταστροφές από τους βομβαρδισμούς των ιταλικών αεροπλάνων.

Στη Λάρισα έζησε και πέθανε, περίπου στην ηλικία των ενενήντα χρόνων, ο Πατέρας της Ιατρικής, ο Ιπποκράτης, ο οποίος τάφηκε κάπου μεταξύ Γυρτώνης, Τυρνάβου και Λαρίσης.

Σύγχρονη Εποχή

Σήμερα η Λάρισα είναι μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές πόλεις. Έχει τρία νοσοκομεία (το Γενικό Νοσοκομείο της πόλης, το Πανεπιστημιακό νοσοκομείο και το Στρατιωτικό Νοσοκομείο) και πολλές δημόσιες υπηρεσίες. Είναι η έδρα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας - Στερεάς Ελλάδας, της Περιφέρειας Θεσσαλίας, της Τακτικής Αεροπορίας, της 1ης Στρατιάς, του Στρατηγείου του ΝΑΤΟ, του Θεσσαλικού Θεάτρου, της Ιατρικής Σχολής και της Σχολής Βιοχημείας - Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καθώς του Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Λάρισας, του τρίτου μεγαλύτερου ΤΕΙ της χώρας. Σήμερα είναι η πρώτη πόλη στην Ελλάδα σε κάλυψη πρασίνου ανά τ.μ. αστικού χώρου.

Η ποδοσφαιρική της ομάδα η Αθλητική Ένωση Λάρισας είναι η μόνη επαρχιακή ομάδα που έχει πάρει πρωτάθλημα και δύο κύπελλα Ελλάδας.

Αξιοθέατα - Πολιτιστικοί Χώροι
  • Α' Αρχαίο Θέατρο της Λάρισας. Χτισμένο στη νότια πλευρά του λόφου φρούριο τον 3ου αιώνα π.Χ., όπου κατά την αρχαιότητα δέσποζε η οχυρωμένη ακρόπολη της πόλης, είναι ένα από τα σημαντικότερα και μεγαλύτερα θέατρα της περιόδου. Εκτός από την χρήση του για ανέβασμα θεατρικών παραστάσεων χρησιμοποιήθηκε και για τις συνελεύσεις του κοινού των Θεσσαλών. Κατά την ρωμαϊκή περίοδο μετατράπηκε σε αρένα, και έγινε μεταφορά των θεατρικών δρώμενων της πόλης στο Β΄ Αρχαίο θέατρο. Οι ανασκαφές το έφεραν στην επιφάνεια στα μέσα της δεκαετίας του '90.
  • Φρούριο. Πρόκειται για τον χώρο στον οποίο έχουν βρεθεί οι πρώτες ενδείξεις κατοίκησης της πόλης από τη νεολιθική ακόμα περίοδο, αργότερα αποτέλεσε την αρχαία ακρόπολη της πόλης και στην νότια πλευρά του βρίσκεται το πρώτο αρχαίο θέατρο.Κατά την βυζαντινή περίοδο ήταν το θρησκευτικό κέντρο, και κατά την οθωμανική εμπορικό και αμυντικό κέντρο.

  • Μνημείο (τάφος) Ιπποκράτη. Στην πόλη της Λάρισας έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο πατέρας της ιατρικής Ιπποκράτης όπου και πέθανε. Ο τάφος του ήρθε στο φως μετά από πλημμύρα κατά τον 19ο αι., και τοποθετείται στην έξοδο της αρχαίας πόλης προς την Γυρτώνη. Κοντά στο σημείο αυτό έχει στηθεί σύγχρονο μνημείο, με τον ανδριάντα τού Ιπποκράτη στην κορυφή του και από το 1986 φιλοξενείται και κενοτάφιο Ιατρικό Μουσείο.
  • Μνημείο Ποσειδώνα. Το μνημείο του Ποσειδώνα βρίσκεται στη συμβολή των οδών Δήμητρας και Νίκης. Το καλοκαίρι του 1955 με δαπάνες του Δήμου Λαρίσης, ο αρχαιολόγος Νίκος Βερδελής πραγματοποίησε μικρή ανασκαφική έρευνα στο μέσο περίπου του μήκους της οδού Δήμητρας και στη δυτική πλευρά της, όπου αποκάλυψε το εν λόγω μνημείο, το οποίο μάλιστα βρέθηκε όρθιο στην αρχική του θέση. 

Πηνειός

Ο Πηνειός ποταμός είναι το πασίγνωστο ποτάμι το οποίο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την πόλη της Λάρισας για αιώνες και διασχίζει το κέντρο της πόλης.Το συναντάμε στην βόρεια πλευρά του λόφου Φρουρίου,κάτω από τον Άγιο Αχίλλειο και μαζί με το Πάρκο Αλκαζάρ το οποίο είναι δίπλα στο ποτάμι, δημιουργούν μία όαση πρασίνου και ηρεμίας στο κέντρο της πόλης μόλις λίγα βήματα από την κεντρική πλατεία.
Προσπάθησα να παρουσιάσω τα πιο σημαντικά και τα πιο όμορφα .... όποιος νομίζει ότι κάτι παρέλειψα, παρακαλώ να το προσθέσει ή να μου το επισημάνει. 

Επιμέλεια - Παρουσίαση : Ρεβέκα Θεοδωροπούλου - M.Sc. Μαθηματικός

3 σχόλια:

  1. Νίκος Π. - Love dreamer27 Οκτωβρίου 2012 - 11:38 μ.μ.

    Πρέπει να είναι ωραία πόλη η Λάρισα, φαντάζομαι αφού είναι η πόλη με το περισσότερο πράσινο, συνεπώς θα έχει πολλή φυσική ομορφιά.
    Μου άρεσαν ιδιαίτερα οι εικόνες από τα αξιοθέατα-πολιτιστικούς χώρους που έδωσες που φυσικά δεν είναι τα μόνα. Όλη η Ελλάδα είναι γεμάτη βέβαια, όπου και να πας θα βρεις τόπους να μαρτυρούν την ιστορία της και το πολιτισμό της.

    Όμορφα και σημαντικά στοιχεία μας έδωσες Ρεβέκα! Εγώ απλώς να πω ότι η Λάρισα βγάζει τον πιο υπέροχο χαλβά, δοκίμασα πρόσφατα κάτι ιδιαίτερο και ένιωσα τρελή γεύση!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ναι, είναι εξαιρετικός ο χαλβάς Νίκο. Να διευκρινίσουμε όμως εδώ ότι λέγεται χαλβάς Φαρσάλων και τον φτιάχνουν μόνο οι ζαχαροπλάστες των Φαρσάλων. Μάλιστα η συνταγή τους είναι μυστική και πάει από γενιά σε γενιά, κανείς δεν φανερώνει τη δική του και φυσικά δεν έχει δημοσιοποιηθεί ποτέ. Πολλές εκπομπές μεγάλων τηλεοπτικών καναλιών έχουν επισκεφτεί κάποια από τα ζαχαροπλαστεία των Φαρσάλων και έχουν παρουσιάσει ζωντανά την παρασκευή του χαλβά αλλά παντού υπάρχει ένα κενό ... αυτό το κενό περιλαμβάνει το σημείο που δεν θέλουν να δείξουν στον τηλεοπτικό φακό για να μην προδώσουν το μυστικό της μοναδικής επιτυχίας και υπέροχης γεύσης.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Νίκος Π. - Love dreamer28 Οκτωβρίου 2012 - 3:43 π.μ.

    Ώστε χαλβάς Φαρσάλων λοιπόν! Μάλιστα!

    Στα Φάρσαλα με το χαλβά γίνεται πανικός,
    τον γεύτηκα κι εγώ εχθές και ένιωσα τρελός!

    Είναι στη γεύση φοβερός!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή