Παρασκευή, 15 Μαρτίου 2013

«Μεγάλες Γυναίκες» - «Μεγάλα Θαύματα»

Γράφει η Κωνσταντίνα Μοσχέτα,  Αξιωματικός ΕΣ

«Σήμερα οι γυναίκες είναι σχεδόν έτοιμες να γκρεμίσουν το μύθο του θηλυκού. Άρχισαν κιόλας να επιβεβαιώνουν την ανεξαρτησία τους με σταθερούς και θετικούς τρόπους. Ωστόσο δυσκολεύονται ακόμα να ζήσουν ολοκληρωμένα τη ζωή μιας ανθρώπινης ύπαρξης….Πρέπει λοιπόν να μελετήσουμε προσεκτικά το παρελθόν της γυναίκας, να τη δούμε από βιολογική, κοινωνική και ψυχολογική άποψη να δούμε το δικό της σύμπαν μέσα στο οποίο είναι περιορισμένη. Μόνο τότε θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε τα προβλήματα της γυναίκας, κληρονομημένα από ένα βαρύ παρελθόν και τον αγώνα της να χτίσει ένα καινούριο μέλλον»
Σιμόν Ντε Μπωβουάρ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Υπατία, Ελένη Σκούρα, Καλλιρόη Παρέν, Γαλάτεια Σαράντη, Σαπφώ, Λάουρα Μπάσι, Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ, Μαρί Κιουρί, Ελένη Αλταμούρα, Σόνια Στεφανίδου, Σιρίμαβο Μπανταρανάικε, Βαλεντίνα Τερέκοβα, Ελίζαμπεθ Μπλάκγουελ, Ελίζαμπεθ Γκάρετ Άντερσον, Αμέλια Ερχαρτ, Κλεοπάτρα, Ιωάννα της Λωρραίνης, Ελίζαμπεθ Φράυ………….

Τα αποσιωπητικά αναφέρονται σε πολλές ακόμα γυναίκες που έβαλαν το λιθαράκι τους στο οικοδόμημα για τη δημιουργία γνώσης και την εξέλιξη της ανθρωπότητας, τις οποίες η ιστορία τις αγνόησε ή τις προσπέρασε έχοντας άλλες προτεραιότητες. Διάσημες ή λιγότερο γνωστές, η ζωή τους μας δείχνει τη δυναμική δράση των γυναικών στην επιστήμη, την τέχνη, την πολιτική μέσα σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο.

Στη συνέχεια θα γίνει μια αναφορά, επιλεκτικά, σε ορισμένες από τις εξέχουσες προσωπικότητες Ελληνίδων γυναικών στο πρώτο μέρος και στο δεύτερο μέρος σε αυτές που διακρίθηκαν στην Παγκόσμια σκηνή.

ΣΑΠΦΩ (628 - 563 π.Χ.) η πρώτη γυναίκα ποιήτρια.


Η Σαπφώ έζησε και άκμασε στην προ-κλασσική περίοδο, στις αρχές του 6oυ αιώνα π.Χ. Μια από τις σημαντικότερες μορφές της Αρχαίας Λυρικής ποίησης, μαζί με τον Αλκαίο κι ίσως κι ένα - δύο άλλους, όπως τον Αρχίλοχο, τον Ανακρέοντα. Σίγουρα η διασημότερη ποιήτρια του αρχαίου ελληνικού κόσμου, κι όχι μόνο υπήρξε συνάμα πολυγραφότατη και γιαυτό ο Πλάτωνας την είχε επονομάσει «Δεκάτη μούσα». Στη Μυτιλήνη, μεταξύ άλλων, είχε ιδρύσει και μια ονομαστή για τότε γυναικεία ποιητική σχολή.

Ο σοφός Πιττακός, σαν κυβερνήτης της κοινής νησιώτικης πατρίδας τους, της Λέσβου, την είχε εξορίσει από αυτήν για πολιτικούς λόγους. Από τα έργα της τίποτε σχεδόν δεν σώθηκε, εκτός από την περίφημη «Ωδήν» της προς την Αφροδίτη, τη θεά του έρωτα.

Σαν αιτία του θανάτου της αναφέρεται η αυτοκτονία. Λέγεται ότι κρεμάστηκε εξαιτίας μιας σφοδρότατης ερωτικής απογοήτευσης. Τα λυρικά ποιήματα της Σαπφώς αποτελούσαν κατ` άλλους μεν 7, κατ` άλλους δε 9 βιβλία, από τα οποία όμως, καθώς προαναφέραμε, ελάχιστα μόνο μικρά αποσπάσματά τους έχουν διασωθεί

Η συνέχεια του αφιερώματος αφορά γυναίκες που άλλαξαν τον κόσμο. Ανακάλυψαν γαλαξίες, ανέπτυξαν θεωρήματα, συνέθεσαν χημικά στοιχεία, πολέμησαν…..Προσωπικότητες γένους θηλυκού που έκαναν εκπληκτικές ανακαλύψεις ή πρωτοποριακά βήματα που όμως σήμερα ελάχιστοι τις γνωρίζουμε.

ΥΠΑΤΙΑ, η μοναδική γυναίκα που συγκαταλέγεται στους σοφούς της αρχαιότητας. 


Η πρώτη αναφορά δε θα μπορούσε παρά να πάει αρκετούς αιώνες πριν. Η Υπατία έζησε τον 4ο αι. Ήταν νεοπλατωνική φιλόσοφος και μαθηματικός. Ήταν η πρώτη γυναίκα δασκάλα φιλοσοφίας στην Αλεξάνδρεια που έγινε επικεφαλής της εκεί σχολής των Πλατωνιστών και ενώ έγραψε πολλά έργα, δε σώζονται παρά μόνο αναφορές για αυτά.

Ήταν κόρη φιλόσοφου μαθηματικού και καθηγητή του πανεπιστημίου της Αλεξάνδρειας, του Θέωνα του Σμυρναίου που ανέπτυξε και τη θεωρία των μαγικών τετραγώνων.

Η Υπατία γίνεται δημοφιλής εξαιτίας των χαρισματικών διαλέξεών της και των εξαιρετικά ευθύβολων λύσεων που δίνει στα μαθηματικά προβλήματα που της δίνουν οι άλλοι ή που συναντά η ίδια. Ήταν επόμενο λοιπόν να αποκτήσει πολλούς θαυμαστές που συνεχώς της έστελναν προβλήματα, προκειμένου να απολαύσουν τη λύση που έδινε η ίδια.

Έτσι, αφοσιώνεται ολοκληρωτικά στα μαθηματικά και τη σχολή της. Δυστυχώς, το τέλος της ήταν οικτρό, επειδή η δράση της θεωρήθηκε επικίνδυνη για την εξάπλωση του χριστιανισμού, καλλιεργήθηκε κλίμα εναντίον της που οδήγησε στη βίαιη δολοφονία της από τον όχλο. Το μανιασμένο πλήθος την ξεγύμνωσε και τη πετροβόλησε μέχρι θανάτου. Το πτώμα της διαμελίστηκε και κάηκε στην πυρά.

Ανεξάρτητα από το ακριβές κίνητρο της δολοφονίας της η φυγή πολλών λογίων αμέσως μετά το γεγονός σημείωσε την αρχή του μαρασμού τη Αλεξάνδρειας ως σημαντικού κέντρου μάθησης.

Μετά την Υπατία και μέχρι την Αναγέννηση δεν εμφανίζεται γυναικεία προσωπικότητα στο χώρο των μαθηματικών.

Μαρία Κιουρί, η πρώτη «Κυρία Νόμπελ» (1867-1934)


Η επιστημονική έρευνα πάνω στη ραδιενέργεια, που κορυφώθηκε με την ανακάλυψη του ραδίου (έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες της ιατρικής επιστήμης) άνοιξε τα μάτια του ανθρώπου σε έναν καινούριο κόσμο. Οι επιστήμονες που χάρισαν αυτό το ανεκτίμητο δώρο στην ανθρωπότητα ήταν η Μαρί Κιουρί και ο σύζυγό της Πιέρ, οι οποίοι κατόρθωσαν πρώτοι να βγάλουν το ράδιο από τη πίσσα και αργότερα να ανακαλύψουν τις ιδιότητές του.

Η Μαρί Κιουρί γεννήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 1867 στη Βαρσοβία. Τον Νοέμβριο του 1891 έφυγε για το Παρίσι για να ακολουθήσει ανώτατες σπουδές. Σπούδασε στο τμήμα Επιστημών της Σορβόννης όπου γνωρίζει τον σύζυγό της Πιερ Κιουρί, που ήταν ήδη γνωστός και αξιοσέβαστος επιμελητής του Πανεπιστημίου. Η επιστημονική έρευνα ήταν ο κοινός τους σκοπός.

Το 1904, όταν επαληθεύτηκε η ανακάλυψη του ραδίου, το ζεύγος Κιουρί πήρε μαζί με τον Μπεκερέλ, το βραβείο Νόμπελ για τη Φυσική. Την ίδια χρονιά πήραν το μετάλλιο Ντείβυ από τη Βασιλική Εταιρεία.

Η Σορβόννη τίμησε τον Πιέρ Κιουρί, ιδρύοντας νέο τμήμα και βάζοντας τον επικεφαλή του. Η Μαρί Κιουρί έγινε βοηθός του. Μετά τον ξαφνικό θάνατό του συνέχισε τη δουλειά του και πήρε τη θέση του στη Σορβόννη.

΄Ηταν η πρώτη γυναίκα λέκτωρ και διευθύντρια εργαστηρίου στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (1906), ενώ το 1911 κέρδισε μόνη της το βραβείο Νόμπελ Χημείας. Η Σορβόννη ίδρυσε για κείνη ένα Ινστιτούτο Ραδίου και αργότερα η ίδια βοήθησε υλικά για να γίνει ένα όμοιο στη γενέτειρά της, τη Βαρσοβία.

Η Μαρία Κιουρί πέθανε από λευκαιμία το 1934. Η κολοσσιαία αξία του έργου της φαίνεται από σήμερα, αλλά θα εκτιμηθεί ακόμα περισσότερο από τους επιστήμονες των γενεών που θα έρθουν.

Βέβαια είναι μεγάλος ο κατάλογος γυναικών που θα άξιζε να αναφερθούμε, και σίγουρα με περισσότερες λεπτομέρειες, ωστόσο η ζωή και το έργο όλων αυτών που πρωτοστάτησαν, διακρίθηκαν, αγωνίστηκαν και προσέφεραν δεν είναι δυνατόν να χωρέσουν σε λίγες σελίδες.

Σκοπός λοιπόν αυτής της εργασίας είναι να γίνει ένα «μικρό» αφιέρωμα σε «μεγάλα» ονόματα που άφησαν ιστορία και καθώς διαβάζουμε τις βιογραφίες τους, να ταξιδέψουμε στο χώρο και στο χρόνο, να έρθουμε πιο κοντά στη ζωή τους, να θαυμάσουμε το έργο τους και να αντλήσουμε λίγο από τον δυναμισμό τους.

Ακολουθεί ολόκληρο το άρθρο με πολύ περισσότερες αξιόλογες γυναίκες , των οποίων το όνομα παρέμεινε στην ιστορία για την προσφορά τους στην ανθρωπότητα.

Επιμέλεια - Παρουσίαση : Αγγελική Στρατή - M.Sc. Μαθηματικός

2 σχόλια:

  1. Νίκος Π. - Love dreamer17 Μαρτίου 2013 - 4:53 μ.μ.

    Πολύ ωραίο το άρθρο που αναρτήσατε, ευχαριστούμε!
    Κάθε λαός σε κάθε εποχή ανέδειξε εκείνα τα μεγάλα γυναικεία πρόσωπα που κατόρθωσαν να σημαδέψουν τον ρου της ιστορίας με την προσωπικότητά τους ... Τι να πρωτοαναφέρει κανείς ...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Υπάρχουν πολλοί σημαντικοί άνθρωποι που με την εξαιρετική τους δουλειά στις επιστήμες και όχι μόνο άλλαξαν προς το καλύτερο την πορεία της ανθρωπότητας. Μέσα σ' αυτούς τους ανθρώπους ήταν και πολλές γυναίκες και όσο περνάει ο καιρός και οι εποχές αλλάζουν αυτές γίνονται όλο και περισσότερες.
    Είναι σημαντικό λοιπόν να τις τιμάμε πότε πότε κάνοντας μια αναφορά στο έργο και την προσφορά τους !!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή