Παρασκευή, 6 Δεκεμβρίου 2013

Οι κοινωνικές ομάδες και η επιρροή αυτών στον πολιτισμό

Ο καθηγητής Ernesto Estrada, του Τμήματος Μαθηματικών και Στατιστικής του Πανεπιστημίου Strathclyde, μελέτησε τις επιπτώσεις των άμεσων και έμμεσων κοινωνικών επιρροών – αλλιώς γνωστές ως επιρροή της ομάδας που ανήκουμε (peer pressure) - στη λήψη των αποφάσεων. Χρησιμοποιώντας μαθηματικά μοντέλα, ανέλυσε δεδομένα από 15 διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, προερχόμενα από σχολικούς επιθεωρητές στις Η.Π.Α.. μέχρι αγρότες στη Βραζιλία, με σκοπό να αναδείξει το σημαντικότατο ρόλο που έχει η επιρροή της κοινωνικής ομάδας στην οποία ανήκουμε στη συμπεριφορά μας ως μέλη της κοινωνίας.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Ernesto Estrada, η κοινωνία μας είναι πλέον σε μεγάλο βαθμό διασυνδεδεμένη, αφού οι κοινωνικές ομάδες με την τεχνολογική πρόοδο που έχει επέλθει έχουν τη δυνατότητα να αλληλεπιδράσουν και να έρθουν σε επαφή μεταξύ τους σε μεγαλύτερο βαθμό από ότι στο παρελθόν.

«Η συναίνεση για σημαντικά θέματα, όπως η υπερθέρμανση του πλανήτη, το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης και των συστημάτων ασφάλισης και των καθημερινών συνηθειών είναι πολύ σημαντική για την εξέλιξη της κοινωνίας μας. Γι’ αυτό το λόγο η μελέτη του πως φθάνουμε σε αυτή τη συναίνεση έχει τραβήξει την προσοχή πολλών επιστημόνων, τόσο των κοινωνικών όσο και των φυσικών επιστημών, οι οποίοι και έχουν καταγράψει πολλά παραδείγματα της επιρροής της ομάδας που ανήκουμε στις πιο δημοφιλείς εκφάνσεις του πολιτισμού μας, από τις αλλαγές των προτάσεων της μόδας στο χρόνο, τη συμπεριφορά του πλήθους στους ποδοσφαιρικούς αγώνες μέχρι τη λήψη αποφάσεων και τη συμπεριφορά μας ως πεζών στο δρόμο».

Η μελέτη του καθηγητή Ernesto Estrada σχετικά με τη λήψη των αποφάσεων απέδειξε ότι η διαδικασία ξεκινά όταν μεμονωμένα άτομα που εμφανώς έχουν σχέσεις μεταξύ τους φθάνουν σε μία αρχική συμφωνία, η οποία και επικαιροποιείται κάτω από την επιρροή της ομάδας στην οποία ανήκουν. «Σκεφτείτε έναν έφηβο ο οποίος πιέζεται από τους συνομηλίκους του να καταναλώσει μεγάλη ποσότητα αλκοόλ σε λίγο χρόνο με σκοπό να μεθύσει ένα Σάββατο βράδυ. Από τη μία, αυτό το γεγονός αντανακλά την άμεση πίεση των συνομηλίκων που συνδέονται με το συγκεκριμένο άτομο, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και μία έμμεση πίεση, αφού το άτομο μπορεί να βλέπει πολλούς εφήβους να πίνουν και να μεθούν κάθε Σάββατο. Αυτή η έμμεση πίεση μπορεί να κάνει τη διαφορά αφού καθορίζει τη στάση και την αντίληψη του ατόμου». 

Παράλληλα, η μελέτη εξετάζει το βαθμό στον οποίο ένας μικρός αριθμός ηγετών μπορεί να οδηγήσει και να καθορίσει τη συμπεριφορά και τις αποφάσεις ενός ολόκληρου κοινωνικού συνόλου. «Σκεφτείτε την ύπαρξη διαφορετικών ομάδων σε διάφορους οργανισμούς, όπως οι επιχειρήσεις. Κάθε οργανισμός έχει έναν ή περισσότερους ηγέτες, που για παράδειγμα, προσπαθούν να πείσουν το σύνολο της ομάδας ώστε να συμμετάσχει ή όχι π.χ. σε μία διαδήλωση για ένα αμφιλεγόμενο θέμα. Μία ομάδα μπορεί να φτάσει σε μία συμφωνία για ένα θέμα λαμβάνοντας υπόψη την άμεση πίεση που ασκείται τόσο από τα μέλη της ομάδας, όσο και από τους ηγέτες της. Βέβαια, αν τα μεμονωμένα άτομα της ομάδας αντιληφθούν ότι εργάτες και από άλλες ομάδες συμμετέχουν στη διαδήλωση, μπορεί να πάρουν την απόφαση να συμμετάσχουν χωρίς την πίεση που ασκείται από τους ηγέτες της ομάδας τους».


Σε κοινωνικές ομάδες, όπου η έμμεση πίεση των μελών της είναι σε μεγάλο βαθμό απούσα, ο βαθμός στον οποίο οι ηγέτες τους μοιράζονται τις ίδιες απόψεις παίζει σημαντικό ρόλο στο χρόνο που χρειάζεται για τη λήψη των αποφάσεων. Αντίθετα, όπου υπάρχει ισχυρή έμμεση επιρροή των μελών της ομάδας, ο ρόλος των τοπικών ηγετών εξαφανίζεται και άτομα με μη υψηλές στην ιεραρχία θέσεις μπορούν να γίνουν οι νέοι ηγέτες της ομάδας. «Σκεφτείτε για παράδειγμα την αλλαγή των αντιλήψεων σε σχέση με τη συνήθεια του καπνίσματος. Στη δεκαετία του 70, ήταν πολύ φυσικό κανείς να καπνίζει και οι ηθοποιοί κάπνιζαν συνεχώς στην τηλεόραση, ειδικά πριν τα κρισιμότερα σημεία της ταινίας. Τότε, τα άτομα δεν πιέζονταν μόνο άμεσα από τους συναδέλφους τους και τους φίλους τους να καπνίσουν, αλλά παράλληλα έβλεπαν ανθρώπους της ίδιας κοινωνικής τάξης, ηλικίας και φύλου να κάνουν το ίδιο. Άρα ο συνδυασμός άμεσης και έμμεσης κοινωνικής πίεσης επηρέαζαν την απόφασή τους να καπνίσουν. Από την άλλη, αυτό που συμβαίνει τώρα είναι το αντίστροφο. Πολλοί άνθρωποι σταμάτησαν το κάπνισμα και ασκούν άμεση πίεση σε συγγενείς και φίλους, ώστε και αυτοί να κάνουν το ίδιο. Επιπλέον, όμως, το πιο σημαντικό είναι ότι τα άτομα νιώθουν έμμεση πίεση από την πλειοψηφία του κοινωνικού συνόλου ώστε να αποφεύγουν να καπνίζουν σε δημόσιους χώρους. Το κάπνισμα δεν είναι πλέον cool και η συνδυασμένη δράση άμεσης και έμμεσης επίδρασης του κοινωνικού συνόλου έχει οδηγήσει στη νίκη της μάχης κατά του καπνίσματος». 

Πηγή: www.sciencedaily.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου