Κυριακή, 24 Φεβρουαρίου 2013

Το βιβλιοπωλείο σήμερα ...

Διαβάσαμε στο: Εκδόσεις Ίκαρος

" Η βρετανική αλυσίδα βιβλιοπωλείων Foyles, με αφορμή την συμπλήρωση 110 ετών από την ίδρυσή της και την μετακόμιση του κεντρικού της βιβλιοπωλείου (το οποίο θα χτιστεί από το μηδέν), έχει ξεκινήσει μια κουβέντα εδώ και λίγο καιρό για τον ρόλο του βιβλιοπωλείου στην εποχή μας.
Κάτω από τον γενικό τίτλο “Future Foyles”, η αλυσίδα διοργανώνει μια σειρά από εργαστήρια και συναντήσεις με ανθρώπους του χώρου (εκδότες, συγγραφείς, βιβλιοπώλες, ατζέντηδες) με στόχο τον γόνιμο διάλογο για το μέλλον των βιβλιοπωλείων και τον ρόλο τους.


Η χρονική στιγμή που προκύπτει αυτός ο διάλογος δεν είναι τυχαία. Τα βιβλιοπωλεία στην Αμερική και την Αγγλία βλέπουν τις πωλήσεις τους να μειώνονται συνεχώς και τους πελάτες τους να στρέφονται όλο και περισσότερο στο παντοδύναμο Amazon για τις αγορές τους.  Τον Ιούλιο του 2011, η αμερικάνικη αλυσίδα βιβλιοπωλείων Borders έκλεισε τα υποκαταστήματά της μετά από οικονομικά προβλήματα και συζητήσεις με επενδυτές που δεν έβγαλαν πουθενά, ενώ και η Barnes & Noble αντιμετωπίζει παρόμοια προβλήματα, ειδικά μετά την ανακοίνωση των χαμηλών πωλήσεων της συσκευής ηλεκτρονικής ανάγνωσης Nook. 

Μην ξεχνάμε, πως όλα τα μεγάλα βιβλιοπωλεία στο εξωτερικό, έχουν αγκαλιάσει τα ebooks και προσφέρουν μεγάλη ποικιλία στους πελάτες τους μέσω των ιστοσελίδων τους.

Η συζήτηση πλέον έχει επεκταθεί από τα διοικητικά συμβούλια των εταιριών αυτών, στα περιοδικά, τα blog αλλά και τους ίδιους τους αναγνώστες. Οι προτάσεις είναι πολλές και δημιουργικές. Βιβλιοπωλεία με καφέ, βιβλιοπωλεία με εστιατόρια, βιβλιοπωλεία που γίνονται χώροι συνάντησης και συζήτησης.
Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι πάντα το ίδιο: Πώς θα προσελκύσει ένα βιβλιοπωλείο πελάτες και πώς θα καταφέρει να προσφέρει μια εμπειρία μοναδική που κανένα ηλεκτρονικό κατάστημα δεν μπορεί. Σίγουρα πάντως, όχι με τον τρόπο που προτείνει η διευθύντρια του εκδοτικού οίκου HarperCollins : να πληρώνει ο πελάτης είσοδο στο βιβλιοπωλείο (το αντίτιμο της οποίας θα αφαιρείται από τυχόν αγορές)


Το συγκριτικό πλεονέκτημα ενός βιβλιοπωλείου σίγουρα δεν είναι οι τιμές, ειδικά όταν οι ανταγωνιστές πωλούν με μηδενικό κέρδος ή ζημιά. Το βιβλιοπωλείο βασίζεται στο εξειδικευμένο προσωπικό, την φυσική επαφή με τα βιβλία και την δυνατότητα να τα ξεφυλλίσεις. Βασίζεται επίσης στις προτάσεις και τις επιλογές των τίτλων που θα προωθήσει, που συχνά δίνουν και τον χαρακτήρα στο βιβλιοπωλείο.

Στην Ελλάδα τα τελευταία δύο με τρία χρόνια βλέπουμε αντίστοιχες εξελίξεις με αυτές του εξωτερικού. Κάποιες αλυσίδες βιβλιοπωλείων συρρικνώνονται ενώ – κάποιες άλλες επεκτείνονται. Κάποια βιβλιοπωλεία επενδύουν στην δημουργία ενός πολιτιστικού χώρου που αγκαλιάζει το βιβλίο με πλήθος εκδηλώσεων, ενώ άλλα ποντάρουν στις προσφορές και τις ελκυστικές τιμές.

Το 2012 είδαμε το πρώτο concept βιβλιοπωλείο να ανοίγει τις πόρτες του, το Free Thinking Zone  επί της Σκουφά. Ένας χώρος ιδιαίτερος, με θεματικές βραδιές και προσεκτικά επιλεγμένα βιβλία, προσφέρει καφέ και ποτό και έχει γίνει ήδη σημείο συνάντησης της πόλης". 

Πηγή :  Εκδόσεις Ίκαρος

Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η χώρα μας δεν έχει μείνει πίσω. Πολλοί άνθρωποι ακολούθησαν αυτή την ιδέα και τώρα υπάρχουν κι εδώ αυτές οι όμορφες γωνιές -κυρίως στην πρωτεύουσα- και μπορείτε να τις απολαύσετε, δείτε παρακάτω μια λίστα με τα πιο γνωστά και διαλέξτε  βιβλιοπωλείο και ... άλλα πολλά.

Επιμέλεια - Παρουσίαση : Ρεβέκα Θεοδωροπούλου - M.Sc. Μαθηματικός

Πέμπτη, 21 Φεβρουαρίου 2013

Στο ερώτημα "Επιστήμη ή Μυθοπλασία;" απάντησε ο Απόστολος Δοξιάδης στηRoyal Society

 Την τελευταία δεκαετία υπήρξε μια εντυπωσιακή αύξηση, τόσο του αριθμού όσο και  της δημοτικότητας των μυθιστορημάτων με ήρωες μαθηματικούς και επιστήμονες.

Ωστόσο, αν και η πρόθεση των συγγραφέων είναι συχνά καθαρά λογοτεχνική, πολλοί αναγνώστες προτιμούν αυτά τα μυθιστορήματα λόγω της σχέσης τους με την επιστήμη.

Ο Απόστολος Δοξιάδης με την εμπειρία της συγγραφής των βιβλίων "Ο θείος Πέτρος και η Εικασία του Γκόλνμπαχ" και "Logicomix", στη διάλεξη που έδωσε την 1η Οκτωβρίου του 2011 στη Royal Society του Λονδίνου, μίλησε για τον τρόπο με τον οποίο η επιστήμη και η μυθοπλασία ή γενικότερα, οι πληροφορίες και η αφήγηση μπορούν να αναμειχθούν με ευεργετικό τρόπο.

Η διάλεξη, που δόθηκε στην αγγλική γλώσσα, είχε τίτλο : On the bookseller’s dilemma: «Where do I put a novel about scientists, in “Fiction” or “Popular Science’?»



Πηγή : ΘΑΛΗΣ+ΦΙΛΟΙ

Περισσότερα για το βιβλίο Logicomix μπορείτε να βρείτε και σε παλιότερο θέμα του blog μας, "Logicomix … ένα βιβλίο για όλους !!!".

Δευτέρα, 18 Φεβρουαρίου 2013

Το π στην Ποίηση ΙΙ ...

Ζούμε εν μέσω μιας εποχής δύσκολης και συνάμα περίεργης. Μια εποχή κοσμοϊστορικών αλλαγών στα κοινωνικά και στα πολιτικά δρώμενα.

Άνθρωποι που βάλλονται από πολλές και διαφορετικές πλευρές. 
Άνθρωποι όμως που εκτός από τη συνεχή αγωνία για το αύριο έχουν την ανάγκη να ασχοληθούν και με άλλα, πιο όμορφα και ενδιαφέροντα πράγματα ... όπως το διάβασμα ενός καλού βιβλίου, το άκουσμα μιας ωραίας μουσικής σύνθεσης, η ανάγνωση ενός Μαθηματικού άρθρου ή ενός ποιήματος.

Ας δώσουμε στους εαυτούς μας την ευκαιρία να απολαύσουμε τα αγαπημένα μας πράγματα και ταυτόχρονα να αντιμετωπίσουμε τη δύσκολη πραγματικότητα με αυτά για όπλα. 

Ο Γερμανός φυσικός και νομπελίστας Werner Karl Heisenberg είχε πει πως, μόνο δύο γλώσσες έχει ο άνθρωπος για να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα, τα Μαθηματικά και την Ποίηση. 

Τα οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα θα έλεγα εγώ και χάρη στον αγαπημένο μου φίλο και ποιητή έχουμε τη δυνατότητα να τα απολαύσουμε μαζί σε έναν εξαιρετικό συνδυασμό μαθηματικής ποίησης.

Σε συνέχεια λοιπόν του "Το π στην Ποίηση I …" ώρα να περάσουμε και στη δεύτερη δημιουργία, "Το π στην Ποίηση ΙΙ ..." 

Το π της αγάπης

Στον δεύτερο κύκλο

Η αγάπη πρόλαβε τη πτώση


9384460          Στεκόσουν στο μπαλκόνι μόνη, όταν σίμωσα συγκλονισμένος.
9550                Σκέφτεσαι φόβου σκιές, απορροφάσαι
5822317          καθώς φωνάζεις τη γη και η κάθοδος …
2535940          Μη κλαις!! Ένα άστρο κυματίζει πάνω, πολυπανσέληνο.
812848            Ασθένησε η γη πίνοντας τόσα αδιέξοδα
1117450          ή κ’ η ανατολή έχει πυκνά συννεφιάσει;
28410270        Μη λυγίσεις ποτέ!! Η αυτοκτονία δε συναντά στιβομαχητές,
193852110      η  απελπισία δεν αποτελεί έξοδο, μα κ’ η αποθάρρυνση
555964            είναι μαύρο χαρτί. Γλυκόφεξε, ίσχυσε, γέλα,
4622948          θέλω όμορφα να σε ενθαρρύνω πολύ! Ζωγραφιά,
9549303          πρωτόθωρη αγάπη κυλά, τέρποντας τις ερωτο-αισθήσεις μου!
81964428        Εκπέμπει η ευαίσθητη καρδιά πόθο, δίψα να βοηθήσει!
81097              Χαμογέλα, η νυχτοπεταλούδα γλυκοπετά λεύθερη,
5665933          ρουφά νέκταρ, χυμούς. Είσαι πεταλούδα και εσύ,
44612847        τόσο πολύ όμορφη!! Η γη υποφέρει αλλά φωνάζει:
"5648233        “κρατώ λίμνες, δάση, ουρανούς, ζω για σας!“
786783            Κορίτσι, σβησμένο αστέρι, κοίταξε απέναντί σου,
16527              η σελήνη πάντα θα γεμίζει!!

1201909          Ώ, μη παραδίνεσαι! Ο ορίζοντας γλυκοχαράζει αισθήματα,
1456485          η θεία αγάπη διψάει πολύ, επιποθεί εσένα!
66923              Πάλεψε δυνατά, αγκάλιασε τη ζωή,
46034              δίνω καρδιά ερωτευμένη για σένα!
86104              Σφιγμένα σώματα ο παράδεισος έχει.
5432664          Είμαι πλάι σου, σε αγαπάω όνειρο, πολύ!!
82133936        Αντάμωσέ με, η ζωή στα μονοπάτια σου στάζει
07260              γαλαζοπράσινα ποτάμια σε ίριδες χρωματόσφαιρες.
2491412          Τι έχει πεταλούδα η φύση, η γη;
73724587        Κοπέλες σαν μοντέλα, μα σένα αγαπώ ζαχαρωτή φράουλα!!
006                 Παραμέρισε διαλυτικούς πόνους,
606                 γεύσου εξομολογούμενους έρωτες,
315588            και η αγάπη ξέρει, επιδένει τραύματα.
17488              Η ανατολή έχει ερωτικές μελωδίες …

1520920          Η αγάπη το κατορθώνει, ανθρώπους με αδιεξόδους
9628                διατρέχει παντού να γλιτώνει,
292540            τα λουλούδια θα έχουν ξανά μοσχοβόλια,
9171536          πεταλούδα η γυναίκα, η αγάπη στα αγόρια!!

436789            Μαζί στο σήμερα βγήκανε, ανέβηκαν μονοπάτια
2590360          με βατές ανηφοριές, ερωτευθήκανε και ζήσανε ηλιοβασιλέματα.
011330            Ερωτονικήτρια κ’ η ζωή στη χρονοδιαδρομή,
530548            πίνει στο καρδιοχτύπι τσέρι, φιλί μελι-ροζέ.
8204665          Παροδικά θα συναντούνε μαζί βράχια, μικρές λύπες
21384              μα η ζωή κερδίζει πάλι,
14695               η μόνη αιώνια σύνδεσμος αγάπη!
194151160      Η πεταλούδα ζέει, η ανάσα κ’ η ελπίδα δυναμώσανε,
943305            γλυκογελά εκεί που ζει παραδεισένια αγάπη.

 mathslover (Νίκος Π.)



Επιμέλεια - Παρουσίαση  :   Ρεβέκα Θεοδωροπούλου - M.Sc. Μαθηματικός

Σάββατο, 16 Φεβρουαρίου 2013

Το παιδί με τη "χρυσή" καρδιά ...

Σήμερα το πρωί διάβασα μια εξαιρετική ιστορία και ένιωσα την ανάγκη να τη μοιραστώ. Μια ιστορία πολύ σπάνια στην εποχή που ζούμε κι όμως διαβάζοντάς την διαπιστώνει κανείς ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που έχουν τόσο μεγάλες καρδιές και είναι ικανοί να αγαπάνε με τέτοιο τρόπο που να μας κάνουν όλους να δακρύζουμε.

Το ίδιο έγινε και με ένα 12χρονο αγόρι, τον Justin Kievit, ο οποίος σκόρπισε δάκρυα συγκίνησης τον περασμένο Δεκέμβρη με τη «χρυσή» του την καρδιά.

Πλήθος κόσμου έχει παρακολουθήσει αυτό το βίντεο στο youtube και τα σχόλια ποικίλουν. Αυτό που έχει σημασία και είναι ο λόγος που το παρουσιάζω είναι η «χρυσή» καρδιά ενός 12χρονου παιδιού … ένα μάθημα ζωής για όλους μας και κυρίως για τα παιδιά, τα οποία μπορεί να έχουν αντιμετωπίσει στο σχολικό τους χώρο παρόμοια περιστατικά.

Η ιστορία έχει ως εξής: Ένα 13χρονο αγόρι από το Τενεσί των ΗΠΑ, ο Τζάρετ που πάσχει από εγκεφαλική παράλυση, είχε την επιθυμία να γίνει αθλητής της Ελληνορωμαϊκής πάλης.

Ο πατέρας του παιδιού για να ικανοποιήσει το όνειρο του γιου τον δήλωσε στους ετήσιους σχολικούς αγώνες πάλης. Αντίπαλος του θα ήταν ο Τζάστιν Κίβιτ 12 ετών από ένα άλλο σχολείο. Ο πατέρας του Τζάρετ τηλεφώνησε στον προπονητή της αντίπαλης ομάδας για να του εξηγήσει την κατάσταση. Ο προπονητής διαβεβαίωσε τον πατέρα του Τζάρετ πώς όλα θα πάνε καλά, καθώς «ο Κίβιτ, είναι ένα καταπληκτικό παιδί με χρυσή καρδιά». Στο κατάμεστο από κόσμο στάδιο, ο Κίβιτ ξεδίπλωσε στο γήπεδο την παιδική του χρυσή καρδιά που κάνει τους πάντες να «ραγίζουν». Ο 12χρονος κάνει τα αδύνατα δυνατά για να ηττηθεί από τον Τζάρετ. Χάνει τον αγώνα και κερδίζει τους πάντες με τη σπάνια-καρδιά του.  Αυτό ήταν λοιπόν το παράδειγμα προς μίμηση που σκέφτηκα ότι άξιζε να αναφέρω σήμερα. Ας δούμε τη σπάνια καρδιά του Κίβιτ και ας προσπαθήσουμε κι εμείς να του μοιάσουμε έστω και λίγο, θα είναι αρκετό για να αλλάξει τα πράγματα προς το καλύτερο. Όλοι μπορούμε να δώσουμε αγάπη στους ανθρώπους γύρω μας, δεν κοστίζει τίποτα και σίγουρα θα την εισπράξουμε κι εμείς κάποια στιγμή στο δεκαπλάσιο.  Δείτε την παρουσίασή μας και στο : το παιδί με τη χρυσή καρδιά ...

 Πηγή : Το χαμομηλάκισυν - οδοιπορία.  
Επιμέλεια - Παρουσίαση : Ρεβέκα Θεοδωροπούλου - M.Sc. Μαθηματικός

Παρασκευή, 8 Φεβρουαρίου 2013

Αεί ο Θεός ο Μέγας γεωμετρεί ή 3, 1 4 1 5 9

Αγαπητοί φίλοι αυτού του χώρου σήμερα θα επανέλθω στο θέμα του π  ... όχι όμως τόσο στην ποίηση. Αυτή τη φορά είναι απαραίτητα λίγα λόγια παραπάνω σχετικά με αυτό το περιβόητο π ώστε να γίνει περισσότερο κατανοητό και στους μη-Μαθηματικούς, που μπορεί να μην έχουν ακούσει τι είναι και που χρησιμοποιείται. 

Σκέφτηκα όμως να μην κάνω μια εντελώς μαθηματική παρουσίαση και έτσι σε συνέχεια του άρθρου  Το π στην ποίηση ... ζήτησα από τον αγαπημένο μου ποιητή και φίλο να κάνει αυτός - αντί για μένα - μια εξαιρετική παρουσίαση και έκανε μια απίστευτα καλλιτεχνική-ποιητική δουλειά !!! 

Είμαι σίγουρη ότι θα σας αρέσει πάρα πολύ, απολαύστε την ... 
Αεί ο Θεός ο Μέγας γεωμετρεί,                         3, 1 4 1 5 9
τό κύκλου μήκος ίνα ορίση διαμέτρω,                2 6 5 3 5 8
παρήγαγεν αριθμόν απέραντον,                          9 7 9
και ον, φεύ, ουδέποτε όλον θνητοί θα εύρωσι.   3 2 3 8 4 6 2 6

Πρόκειται για μια ιστορική φράση με την οποία έχει συνδεθεί άρρηκτα ο περιώνυμος  αριθμός π, που έχει σαγηνεύσει ολόκληρο τον μαθηματικό κόσμο στους αιώνες. Την έχει συνθέσει ο Ν. Χατζηδάκης (1872 – 1942), καθηγητής Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Με αυτή τη φράση μπορούμε να θυμόμαστε τα πρώτα 22 δεκαδικά ψηφία του, καθώς το πλήθος των γραμμάτων κάθε λέξης, δηλώνει το αντίστοιχο ψηφίο του π κατά σειρά.

Ο αριθμός π ορίζεται στα Μαθηματικά ως ο λόγος του μήκους της περιφέρειας ενός κύκλου προς τη διάμετρό του. Ο συμβολισμός του προέρχεται από το αρχικό γράμμα της λέξης “περιφέρεια” και είναι καθιερωμένος σε παγκόσμια κλίμακα. Είναι επίσης γνωστός ως σταθερά του Αρχιμήδη και έχει άπειρα ψηφία.

Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, οι λάτρες των Μαθηματικών καταπιάνονται με ένα αστείρευτο κέφι να καταγράψουν πολυεκατομμύρια ψηφία του $latex \pi$, ενώ σε μία άλλη πλευρά, εξαιρετικοί αριθμομνήμονες καταφέρνουν να συγκρατούν στο νου τους χιλιάδες ψηφία του, όπως παρασταίνονται στην ακριβή τους σειρά. Είναι ο αριθμός που ελκύει κάθε εραστή των Μαθηματικών, εκλύοντας μία δυνατή γοητεία μέσα του.

Δεν είναι ίσως τυχαίο που η ποίηση αρχίζει με αυτό το γράμμα και καθόλου τυχαίο που το δεύτερο γράμμα της παρουσιάζει ένα γράμμα … σε κύκλο! Η Ποίηση και τα Μαθηματικά χαρακτηρίζονται από το μέτρο τους, αλλά και από την αρτιότητα στη γραφή τους. Έχοντας στο νου μου την ιστορική φράση του π όπως ανέφερα στην εισαγωγή μου, προσπάθησα να κάνω κάτι αντίστοιχο από τη πλευρά της ποίησης, παράλληλα με τη πολύχρονη εργασία μου στα Μαθηματικά. Ένας ερωτογέννητος, στιχοπλόκος κόσμος, η Ποίηση και ένα τέλειο αριθμοσύμπαν, τα Μαθηματικά προσπαθούν να συνυφανθούν σε αυτό το διπλό μου εγχείρημα, εφαρμόζοντας την ίδια στιχουργική ιδέα στη σύνθεσή του.

Κάθε λέξη έχει το ίδιο πλήθος γραμμάτων με το κατά σειρά ψηφίο του π. Καθώς ο μέγιστος μονοψήφιος αριθμός είναι το 9, αντιστοίχισα στον αριθμό μηδέν μία λέξη με πλήθος 10 ή περισσοτέρων γραμμάτων κάθε φορά. Όλη η σειρά των ποιημάτων μου πάνω στον αριθμό π, έχουν ως κύριο άξονα το ακτινοβόλο και ζωογόνο συναίσθημα, την Αγάπη και ήδη βρίσκομαι στο τρίτο ποίημά μου. Δεν ήταν καθόλου εύκολο αρχικά αυτό το εγχείρημα καθώς παρουσιάζει πολλές δυσκολίες η σύνθεσή του, όσο στη δομή των προτάσεων αλλά και στην εύρεση κατάλληλης λέξης με συγκεκριμένο πλήθος γραμμάτων κάθε φορά. Δεν μπορούσα να φτιάξω την οποιαδήποτε φράση όπως την ήθελα, αλλά έπρεπε να ακολουθήσω μία συγκεκριμένη σειρά όπως μου καθόριζαν τα ψηφία του π.  Μου αρέσει όμως να δοκιμάζω τον εαυτό μου στα δύσκολα και τον τελευταίο λόγο πάνω στο αν αξίζει αυτή μου η προσπάθεια, τον έχουνε όλοι εκείνοι που θα με διαβάσουν.
                                                                                                                  Νίκος Π.                                                   (Ένας λάτρης των Μαθηματικών και της Ποίησης


Δείτε την παρουσίαση και στο :  το π στα Μαθηματικά .... μέσω ποίησης

Επιμελήθηκε :  Ρεβέκα Θεοδωροπούλου - M.Sc. Μαθηματικός

Κυριακή, 3 Φεβρουαρίου 2013

Βιολογικά κτηνοτροφικά προϊόντα: μύθος ή πραγματικότητα;

Σε συνέχεια του προηγούμενου άρθρου σε σχέση με τα γενετικά τροποποιημένα ή μεταλλαγμένα τρόφιμα, ένα άλλο σημαντικό θέμα που  απασχολεί την πλειοψηφία των καταναλωτών είναι η ποιότητα των βιολογικών τροφίμων. Στο παρακάτω κείμενο γίνεται μία προσπάθεια να δοθούν απαντήσεις στο παραπάνω ερώτημα και ιδιαίτερα για τα παραγόμενα κτηνοτροφικά βιολογικά προϊόντα.

Κύριος στόχος της ζωικής παραγωγής και της κτηνοτροφίας, τις τελευταίες δεκαετίες, υπήρξε η αύξηση της παραγωγικότητας με ταυτόχρονη μείωση του κόστους παραγωγής. Αυτό επιτεύχθηκε αλλά επέφερε και οδυνηρές συνέπειες, οι οποίες γίνονται αντιληπτές με την ολοένα και αυξανόμενη εμφάνιση σημαντικών διατροφικών κρίσεων (σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες, διοξίνες, υπολείμματα μελαμίνης σε προϊόντα προοριζόμενα για την ανθρώπινη διατροφή κ.τ.λ). Ωστόσο, οι προτιμήσεις των καταναλωτών φαίνεται σήμερα μερικώς να μεταβάλλονται, αφού η αναζήτηση φθηνών τροφίμων δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική τους προτεραιότητα, αλλά θέματα όπως η υγιεινή και η ασφάλεια, η διατροφική αξία, οι επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία καθώς και ο τρόπος παραγωγής των προϊόντων έχουν έρθει στο προσκήνιο του ενδιαφέροντος.

Η βιολογική παραγωγή ζωικών προϊόντων εμφανίζεται ως η καλύτερη εναλλακτική οδός προς αυτήν την κατεύθυνση, καθώς ελαχιστοποιεί την επιβάρυνση του περιβάλλοντος με συνθετικά παραγόμενες χημικές ουσίες (λιπάσματα, ζιζανιοκτόνα, εντομοκτόνα, κτηνιατρικά φάρμακα), προστατεύοντας την τροφική αλυσίδα και κατ’ επέκταση την ανθρώπινη υγεία από τις δυσμενείς επιδράσεις των υπολειμμάτων τους. Η βιολογική κτηνοτροφία στη χώρα μας εμφανίζει αυξανόμενες τάσεις τα τελευταία χρόνια και ο μεγαλύτερος αριθμός βιολογικών κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων βρίσκεται στους νομούς Αιτωλοακαρνανίας, Κεφαλληνίας και Μαγνησίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ένα συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο όσον αφορά τη βιολογική κτηνοτροφία. Αρχικά, με τον Κανονισμό (ΕΟΚ) 2042/91 περί βιολογικού τρόπου παραγωγής γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα γεωργικά προϊόντα και στα είδη διατροφής, έγινε προσπάθεια ανάπτυξης ενός συγκεκριμένου και ομοιόμορφου πλαισίου παραγωγής, με σκοπό την προστασία του καταναλωτή και την προαγωγή των ομαλών εμπορικών σχέσεων. Στη συνέχεια, ο Κανονισμός (ΕΚ) 1804/99 ήρθε να συμπληρώσει τον αρχικό Κανονισμό, όσον αφορά τα βιολογικά κτηνοτροφικά προϊόντα, τον τρόπο παραγωγής τους και τις ενδείξεις που τα ακολουθούν (χρησιμοποίηση συγκεκριμένων ζωοτροφών, πυκνότητα εκτροφής, ελάχιστη ηλικία σφαγής, επιτρεπόμενες πρακτικές και χειρισμοί). Τέλος, με τον Κανονισμό (ΕΚ) 834/2007 δόθηκαν περισσότερες διευκρινήσεις όσον αφορά τη βιολογική παραγωγή και την επισήμανση των βιολογικών προϊόντων, καταργώντας τον αρχικό Κανονισμό (ΕΟΚ) 2092/91.

Σε γενικές γραμμές, κατά τη βιολογική εκτροφή των ζώων, έχουμε:

  1. μικρότερη ένταση χρησιμοποίησης των παραγωγικών συντελεστών σε σχέση με τη συμβατική (π.χ. μικρότερη πυκνότητα εκτροφής)

  2. διατήρηση και προώθηση της βιοποικιλότητας (χρησιμοποίηση εγχώριων φυλών)

  3. μεγαλύτερη έμφαση στην ευζωία των ζώων

  4. απαγόρευση χρησιμοποίησης ζωοτροφών που προέρχονται από την καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων φυτών (GMOs)

  5. προτίμηση στην πρόληψη των ασθενειών και όχι στην θεραπεία.

Η βιολογική κτηνοτροφία, πέραν των απαντήσεων που δείχνει να παρέχει όσον αφορά στο φιλικό τρόπο παραγωγής προς το περιβάλλον και τα ζώα, εγείρει και σωρεία ερωτημάτων γύρω από την ποιότητα των προϊόντων που παράγονται. Πραγματοποιείται λοιπόν σημαντική έρευνα σε παγκόσμιο επίπεδο, ώστε να αξιολογηθεί η ποιότητα των προϊόντων αυτών και να συγκριθεί με τα αντίστοιχα συμβατικά. Από τα βιολογικά κτηνοτροφικά προϊόντα, αυτό με τη μεγαλύτερη αποδοχή από το καταναλωτικό κοινό είναι το βιολογικό γάλα. Στην πλειοψηφία των μελετών, στις οποίες συγκρίνονται τα χαρακτηριστικά και οι ιδιότητες του βιολογικού και του συμβατικού γάλακτος, δεν παρατηρούνται διαφορές όσον αφορά τα κύρια συστατικά (% λίπους και πρωτεΐνης), τα επιθυμητά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, τις τυροκομικές ιδιότητες, τη μικροβιολογική κατάσταση (αριθμός σωματικών κυττάρων) καθώς και τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων και διοξινών. Ωστόσο, ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το βιολογικό γάλα είναι πλουσιότερο σε προστατευτικές για την ανθρώπινη υγεία ουσίες, όπως η ρετινόλη, η α-τοκοφερόλη, τα β-καροτένια και το συζευγμένο λινελαϊκό οξύ (CLA). Οι παραπάνω διαφοροποιήσεις αποδίδονται κυρίως στο αυξημένο ποσοστό βόσκησης των ζώων σε σχέση με τις συμβατικές κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.

Όσον αφορά στα χαρακτηριστικά του βιολογικού κρέατος, τα αποτελέσματα διαφοροποιούνται ανάλογα με το παραγωγικό ζώο. Το βιολογικά παραγόμενο χοιρινό κρέας είναι πιο σκούρο, λίγο πιο σκληρό, έχει χαμηλότερη ικανότητα συγκράτησης νερού, ενώ διαφοροποιείται και όσον αφορά τα ποσοστά των πολυακόρεστων λιπαρών οξέων στο υποδόριο λίπος σε σχέση με το συμβατικό, χωρίς αυτές οι διαφορές να επιβεβαιώνονται πάντα ή να είναι αναγνωρίσιμες από τους καταναλωτές. Και το πρόβειο βιολογικό κρέας θεωρείται ότι έχει καλύτερη γευστικότητα (ευχυμία και άρωμα) σε σχέση με το συμβατικό. Αυτή αποδίδεται στα υψηλότερα ποσοστά ενδομυϊκού λίπους, τα οποία κάνουν το κρέας πιο γευστικό κατά τη μάσηση και στα υψηλότερα επίπεδα πολυακόρεστων λιπαρών οξέων και ιδίως του λινολενικού οξέος, τα οποία διαμορφώνουν το επιθυμητό άρωμα του κρέατος. Το βιολογικό ορνίθειο κρέας εμφανίζεται πιο σκούρο και με χαμηλότερη ικανότητα συγκράτησης νερού, λόγω της μεγαλύτερης κινητικότητας των βιολογικά εκτρεφόμενων πτηνών, η οποία προάγει τη μυογένεση σε βάρος της λιπογένεσης. Ορισμένες φορές παρατηρούνται και αυξημένα επίπεδα πολυακόρεστων λιπαρών οξέων, τα οποία αποδίδονται στην αυξημένη συμμετοχή χλωράς νομής στη διατροφή των βιολογικά εκτρεφόμενων κοτόπουλων (βόσκηση σε υπαίθριους χώρους). Οι ποιοτικές αυτές διαφορές όμως συχνά δεν γίνονται αντιληπτές από τους καταναλωτές ή θεωρούνται αναμενόμενες, λόγω του διαφορετικού συστήματος εκτροφής. Τα αποτελέσματα είναι αντίστοιχα και για τα βιολογικά εκτρεφόμενα κουνέλια. Το κρέας τους έχει καλύτερο άρωμα, είναι λίγο πιο σκούρο και πιο σκληρό. Η αναλογία πολυακόρεστων : κορεσμένων λιπαρών οξέων είναι αυξημένη, οφειλόμενη στην αυξημένη συγκέντρωση του παλμιτικού, του λινολεϊκού και του ολεϊκού οξέος.

Τέλος, όσον αφορά το βιολογικά παραγόμενο αυγό και μέλι, δεν παρατηρούνται σημαντικές διαφορές όσον αφορά τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, τις επιθυμητές ιδιότητες και τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων – κτηνιατρικών φαρμάκων σε σχέση με τα αντίστοιχα συμβατικά προϊόντα. Μικρές διαφορές στην πρωτεϊνοπεριεκτικότητα (ποσοστά αλβουμίνης, λεκιθίνης και καροτενοειδών) έχουν βρεθεί στην περίπτωση των βιολογικών σε σχέση με τα συμβατικά παραγόμενα αυγά.

Η στροφή του καταναλωτικού κοινού στα βιολογικά προιόντα οφείλεται κυρίως στην αντίληψη ότι είναι πιο υγιεινά και παράγονται με σεβασμό προς το περιβάλλον. Η σημαντικότερη προσφορά των βιολογικών κτηνοτροφικών προϊόντων φαίνεται ότι είναι ο περιορισμός της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος και της τροφικής αλυσίδας με συνθετικές χημικές ουσίες. Άλλωστε, ο όρος «βιολογικό» προσδιορίζει τον τρόπο παραγωγής και όχι τόσο το τελικό προϊόν. Έρευνες σε πανευρωπαϊκό επίπεδο έχουν δείξει ότι η κατανάλωση αυτών των προιόντων θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη εάν η τιμή τους ήταν πιο προσιτή. Πράγματι, τα βιολογικά προιόντα απολαμβάνουν τιμές πολλαπλάσιες των αντίστοιχων συμβατικών στις περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές, ενώ το καταναλωτικό κοινό αυτών των χωρών διατίθεται να πληρώσει μια διαφορά επιπλέον ίση με το 20-30% της συμβατικής τιμής, γεγονός που δε συμβαίνει στη χώρα μας ειδικά τώρα στη δύσκολη περίοδο που διανύουμε. Παρόλο που οι υψηλότερες τιμές των βιολογικών προιόντων δικαιολογούνται εν μέρει από το υψηλότερο κόστος παραγωγής, αποτελούν ταυτόχρονα και τροχοπέδη για την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου και την διείσδυσή του στο μέσο καταναλωτικό κοινό.

Χρήσιμες ιστοσελίδες στο διαδίκτυο

  1. Ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία: http://ec.europa.eu/agriculture/organic/splash_en\

  2. Ιστοσελίδα του FAO (Διεθνής Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας) για τη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία: http://www.fao.org/organicag/en/

  3. Ιστοσελίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία: http://www.minagric.gr

(πλήρες άρθρο στο περιοδικό Γεωργία – Κτηνοτροφία, Βιολογικά προϊόντα ζωικής προέλευσης: απαντήσεις στα ερωτήματα ή ερωτήματα χωρίς απάντηση; τεύχος 8/2008)
Επιμέλεια - Παρουσίαση : Παναγιώτης Σιμιτζής - Δρ. Γεωπονίας

Παρασκευή, 1 Φεβρουαρίου 2013

Η φιλοσοφία του επιστήμονος,φιλοσοφία του αληθούς ανθρώπινου προσώπου

 Γράφει ο Δημήτριος Περδετζόγλου,Δρ. Φαρμακοποιός

«Πάσα τε επιστήμη χωριζομένη δικαιοσύνης και της άλλης αρετής πανουργία, ου σοφία φαίνεται» [Πλάτων, Μεν. 19 (226 Ε)]
«άνθρωπος γαρ εστίν, ούχ όστις απλώς χείρας και πόδας έχει ανθρώπου, ούδ’ εστί λογικός μόνον, αλλ΄ όστις ευσέβειαν και αρετήν μετά παρρησίας ασκεί» (Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος, PG 46, 232).
«Και τι λείπει συνήθως από κείνους που φιλοδοξούν να παίξουν κάποιο σημαντικό ρόλο εις την κοινωνία, στα γράμματα, εις την επιστήμη, εις την πολιτική; Συνέπεια στους λόγους και στις πράξεις τους…» (Ε. Π. Παπανούτσος, «Πρακτική Φιλοσοφία». Εκδ. Δωδώνη. Αθήνα, 1979).
«Οι ‘πνευματικοί άνθρωποι’ είναι ουσιαστικά απόντες. Κανένας πόνος ευρύς, πνευματικός, δεν τους συγκλονίζει. Ζουν σαν αργυραμοιβοί του πνεύματος… νομίζουν πως ακόμη εξακολουθούν να φέρουν στο μέτωπό τους το ιερό σημάδι του πνεύματος» (Κ. Ε. Τσιρόπουλος, «Αγωνιώδης θητεία», σελ. 156. Εκδ. των Φίλων. Αθήνα, 1964).
«Πνευματικός άνθρωπος που πιστεύει πως είναι ‘επαρκής καθ΄ εαυτόν’, είναι στείρος εγωϊστής και άγονος ομφαλοσκόπος. Ο αληθινός πνευματικός άνθρωπος, όχι μόνον στοχάζεται για τον εαυτό του και τους άλλους, μα και κάτι περισσότερο: δρά για τους άλλους… Σε τέτοιες ώρες κρίσεις δείχνει ο πνευματικός άνθρωπος αν είναι οδηγός ή οδηγούμενος, «όρθιος ή ορθούμενος» - αν στέκεται όρθιος μόνος του ή τον στήνουν όρθιο οι άλλοι». (Μάριος Πλωρίτης, Εφημερίδα ‘Το Βήμα’, 12.5.1982).
Το παρόν άρθρο είναι μια επιγραμματική προσέγγιση στο ως άνω θέμα, που όμως φιλοδοξεί τον εγκεντρισμό της καλής και δημιουργικής ανησυχίας, δια την αρχήν της μετατροπής της προσωπικής, ενός εκάστου φιλοσοφικής αγριελαίου, ‘εις πλουτοποιόν καλλιέλαιον’.
Τα εις το παρόν διαλαμβανόμενα είναι βεβαίως η εναγώνιος προσωπική και προσεκτική προσέγγιση του γράφοντος, αλλά εκπηγάζουν από την περιουσία και τον πνευματικόν κάματο ποικίλων διανοιών του παρελθόντος και του παρόντος, των οποίων οι περισπούδαστοι και τιμαλφέστεροι θησαυροί, καλούνται να γίνουν κτήμα και ενδιαίτημα ενός εκάστου εξ ημών και υμών.
Ως Λειτουργοί, ανεξαρτήτως εργασίας, είμαστε (1) Επι-στήμονες; Έχουμε πλήρη συν-είδηση του βαθύτερου περιεχομένου της λέξεως αυτής; Είμαστε εν πρώτοις, κατ΄ αρχήν και κατ΄ αρχάς, Άν-θρωποι, φιλό-σοφοι της Επιστήμης μας, εραστές της Αλή-θειας και της Έρευνας; Η καθημερινή βιωτή και τύρβη του κόσμου τούτου, έχει επηρεάσει – αλλοιώσει την Φιλοσοφική ενατένιση της Επιστήμης μας; Είμαστε σίγουροι ότι έχουμε κάνει το χρέος, το καθήκον μας (2) ; Το «εδιζησάμην εμεωυτόν » (=έσκαψα, έψαξα, ερεύνησα, βαθειά τον ίδιο τον εαυτό μου, την ίδια την δομή μου ως ανθρωπίνου όντος) του Εφεσίου Φίλου της Σοφίας Ηρακλείτου και το «γνώθι σαυτόν» του Δελφικού παραγγέλματος της ιδιοφυούς Ελληνικής Φιλοσοφίας, ευρίσκουν επαρκή χώρο εντός του νοερού εργαστηρίου της σκέψεώς μας;
Καθ΄ εκάστην ημέραν, «εν παντί καιρώ και πάση ώρα», καλούμεθα να διακονήσουμε τον Άνθρωπο, συνδράμοντες στον μετριασμό του ποικίλου πόνου του, από την δικήν μας επαγγελματική θέση και ανθρώπινη θεώρηση. Είμαστε όμως σίγουροι ότι έχουμε εσωτερική, συνειδητή τοποθέτηση έναντι του πόνου; Τι είναι τελικώς, για έναν έκαστον εξ ημών, ο ανθρώπινος πόνος (4) ; Ευκαιρία ίσως κάποιας φιλανθρωπίας, ιάσεως και συνδρομής του λίαν σεβαστού ανθρωπίνου προσώπου; Πνευματικός διδάσκαλος υπομονής, καλής αυτογνωσίας και βαθύτερης ανδρείας ενδοσκαφής; Μοναδική ευκαιρία βιοπορισμού ή/και πλουτισμού; Ή απλά ένα αναπόφευκτο, αδιάφορο και σύνηθες ανθρώπινο γεγονός;
Ζώντας εντός μιάς πλουραλιστικής κοινωνίας, σε περιβάλλον πολυπολιτισμικότητας, χρειάζεται ευρύτητα πνεύματος, πλούσια γνώση των ποικίλων και πολλών ηθών, εθίμων, ιδεών και παραδόσεων των ποικίλων και πολλών εθνοτήτων που εργάζονται και ζούν στην Ελλάδα, προς βαθύτερη άσκηση του λειτουργήματός μας και εντός και εκτός του ιερού χώρου της καθ΄ ημέραν εργασίας μας. Κατανοώντας την φιλοσοφία της ζωής των ανθρώπων, επι-κοινωνούμε μαζί τους και η εργασία μας γίνεται καλλίτερα.
Επιτραπήτω μοι, η παράθεση μερικών σκέψεων, βοηθητικών δια το θέμα μας, σχετικά με την σχέση Επιστήμης–Φιλοσοφίας-Θεολογίας και την σύνδεσή τους με το ανθρώπινο πρόσωπο (5).
Ο γράφων ταπεινώς φρονεί ότι η Επιστήμη (6) ασχολείται με την ενδελεχή, εντελεχή, επισταμένη και συστηματική μελέτη, έρευνα και ταξινόμηση της επιφάνειας του αισθητού, ορατού και απτού κόσμου (δηλαδή της αισθητής, ενδοκοσμικής, κτιστής, υλικής, και δια τούτο πεπερασμένης, σχετικής και απατηλής πραγματικότητας). Η Φιλοσοφία (7) ασχολείται με την μελέτη του κάτω μέρους της επιφάνειας και μέχρι ενός ορισμένου βάθους, ενώ η Θεολογία μελετά τα επέκεινα και βιώνει τον βαθύτατο Λόγο, ασχολούμενη με τα βάθη του επιστητού και την ερμηνεία αυτού.
Το Όν της Επιστήμης είναι γενικό, επειδή είναι η εξωτερικότητα. Το Όν της Φιλοσοφίας είναι ειδικό, επειδή είναι η εσωτερικότητα (8).
► η λέξη (9) ΑΛΗΘΕΙΑ (10), μεταξύ άλλων, σημαίνει:
1. ΑΛΗ+ΘΕΙΑ = η περιπλάνηση, η αναζήτηση του θεϊκού, η θεία περιπλάνηση
2. Α+ΛΗΘΗ = η έλλειψη λησμονιάς, η μη δυσκινησία και σκλήρυνση του νου (σαν τον λίθο), δηλαδή η άρνηση (Α στερητικό) σκλήρυνσης του νοός, άρα η εγρήγορση του νού
3. ΑΛ+Η+ΘΕΙΑ = η εμφανής (Η), θέαση-φανέρωση (ΘΕ), του νοητού Ηλίου επι της γαίας – γής (ΑΛ=ο νοητός ήλιος)
►η λέξη ΕΡΕΥΝΑ (11) σημαίνει (με αναγραμματισμό):
1. ΕΡΑΝ+ ΕΥ = έρωτας για το εύ (=καλό, αγαθό), το αυθεντικό
2. ΝΕΑ+ ΕΥΡ = νέα εύρεση, νέα και ιερή (Ε), ενεργειακή (Υ), ροή (Ρ) (του νοός προς την αλήθεια).
Ένας από τους ρόλους της Φιλοσοφίας είναι να δώσει μία εγκεφαλική απάντηση, να ερμηνεύσει το νόημα της παρουσίας του ανθρωπίνου προσωπικού όντος, εντός του κόσμου, εντός του φυσικού, του κοινωνικού «γίγνεσθαι» και εντός του υπαρκτικού οντολογικού «Είναι».
Η Ορθόδοξη πατερική διδασκαλία, ξεκινώντας από τον Άγιο Ισαάκ τον Σύρο (12) , διακρίνει τρία είδη γνώσεως: την σωματική (η επιστημονική γνώση, "κάτω" ή "θύραθεν" παιδεία), την ψυχική και την πνευματική ("θεία" ή "άνω" γνώση). Η πρώτη αποκτάται μόνον με την διαρκή μελέτη και συνεχή έρευνα, η δεύτερη προέρχεται από την καθαρή και αγαθή εν Χριστώ πολιτεία και βιωτή, είναι δηλαδή ανώτερο πνευματικό έργο του σώφρονος ανθρώπου, ενώ η τρίτη είναι δώρο του Θεού, του Αγίου Πνεύματος. Μέθοδος της θείας σοφίας-γνώσεως είναι η καρδιακή κοινωνία του ανθρώπου με το Άκτιστο, η οποία συντελείται με την παρουσία της άκτιστης ενέργειας του Τριαδικού Θεού εντός της καρδιάς. Μέθοδος της ενδοκοσμικής σοφίας-γνώσεως είναι η Επιστήμη, η οποία λειτουργεί με την άσκηση της διανοητικής/λογικής δυνάμεως του ανθρώπου.
Το αληθές κάλλος, δεν έχει να κάνει με τον εξωτερικό άνθρωπο. Τα εξωτερικά, αντιπροσωπεύουν τον επιδερμικό, υλικό, φθαρτό, προσωρινό κάλλος του ανθρώπου, που συνοψίζεται στην ωραιότητα και στην αρμονία των εξωτερικών χαρακτηριστικών του. Αυτή η αρμονία πρέπει να συνάδει, απεικονίζει και δηλώνει την εσωτερική αρμονία του πνεύματος, του πλούσια φωταγωγημένου νοερού εργαστηρίου, να αναδεικνύει «καρδίαν καθαράν» και να διαφοροποιεί το έμβιο άτομο, απο το ζών πρόσωπο. Ο έλλογος Ζών Άνθρωπος, είναι πρόσωπο και όχι άτομο, είναι ο προικισμένος με ποικίλες δημιουργικές αρετές, είναι ο χαρίεις, είναι αυτός που τον χαρακτηρίζει η ωραιότητα, η πτερόεσσα γαλήνη και σωφροσύνη. Είναι ο πνευματικά πάγκαλος (13) , ο ζέων τω πνεύματι, ο σοφόνους, ο σοφοποιός, ο σοφόδωρος, ο σοφουργός. Αυτός που Ζει (14). Είναι ο έχων «εν παντί καιρώ και πάση ώρα» την αρμονία της διακρίσεως και του μέτρου, την γνώση του «εύ πράττειν», την ορθή αναλογία λόγων και πράξεων, κατά το αρχαίο λόγιο:
«Μηδέν άγαν» [Χίλων ο Λακεδαιμόνιος (Διογένης ο Λαέρτιος Βίοι Φιλ. Ι, 41)], «Μέτρω χρώ» [Πιττακός ο Μυτιληναίος (Ανθολογία Στοβαίου Γ, 79δ)],
«Έντεχνον δε το την μέσην εν άπασι τέμνειν» [Πλούταρχος (Ηθικά, 7β)](15).
Για την εσωτερική αρμονία και το πνευματικό κάλλος, είς έκαστος των ανθρώπων της γαίας-γής (και δη ο Επι-στήμων), πρέπει να ενστερνισθεί και να βιώσει, εί δυνατόν ολιστικά, τον ενοποιό σύμπαντα αρμονικό λόγο της μητέρας φύσεως, δήλα-δη να συμπορεύεται αρμονικά η γνώση της τομής του ενός φύλλου του ενός δένδρου, με την άριστη γνώση του οικοσυστήματος που φιλοξενεί το δένδρο. Με άλλα λόγια, να διαφύγει απο τα ασφυκτικά δεσμά του ακαδημαϊκού «επίσταμαι» και να πορευθεί συνειδητά και με ευρύτητα σκέψεως, μέσω του «εν οίδα ότι ουδέν οίδα», εις την πέραν των φαινομένων άλλη πραγματικότητα, εις το φιλοσοφικό-θεολογικόν «γιγνώσκω» (αυτό άλλωστε δηλώνει και ο τίτλος PhD=Philosophy Doctor), στην αληθινή αυτογνωσία και γνώση των όντων, στην ετερογνωσία και Θεογνωσία, στο «ένδον σκάπτε», στην ανδρεία ενδοσκαφή.
Ο δε αληθής Σοφός Άνθρωπος (κατά Πυθαγόρα, Σωκράτη και Πλάτωνα, στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει τοιούτος επι γής, παρά μόνον φιλόσοφος=φίλος της Σοφίας, αφού ο Θεός είναι ο μόνος Σοφός (16) ), είναι αυτός που έχει Πυθαγόρεια γνώση και αντίληψη, Απολλώνια αισθητική, Αριστοτελική λογική, Σωκρατική ευρύτητα πνεύματος, Χριστοκεντρική βιωτή. Έτι δε, πλήρη, συμμετρική και αρμονική την γνώση των ορατών τε και μη ορατών, των αισθητών και μη αισθητών, των υλικών και των πνευματικών, της έξωθεν και της έσωθεν Σοφίας, κάτι που μας δείχνει η ίδια η λέξη, αφού αυτή έχει δύο άξονες συμμετρίας, στο συμμετρικό γράμμα της Ελληνικής αλφαβήτας Φ:



Αυτογνωσία ή αυτεπίγνωση, σημαίνει την ακριβή γνώση των δυνατοτήτων του εαυτού μας, των ορίων του, της αντοχής του, των παθών, των αδυναμιών, των αρετών, των κλίσεων και των εφέσεών του. Η τιμία ενδοσκαφή θέλει γνώση, υπομονή, επιμονή, αυταπάρνηση, συμβουλή και φώτιση, για να μην καταντήσει αυταπάτη. Και ασφαλώς ουδεμία σχέση έχει με την αυταρέσκεια, την αυτοκολακεία και τον αυτοθαυμασμό. Η διαρκής και κακή αιτιολόγηση του λίαν αγαπητού εαυτού μας, η θωπεία της ασθενείας του, η επώαση των παθών, φανερώνει λαθεμένη αγάπη του εαυτού μας.
Επειδή…
- Κάθε Επιστήμη ασχολείται με ένα τμήμα του επιστητού και δεν είναι δυνατό να παρουσιάσει την πραγματικότητα καθολικά. Εκεί αγνοείται ο άνθρωπος ως υπόσταση, διότι δεν εξετάζεται συναρτήσει της γνώσεως της φύσεως. Από την ανάγκη του καθορισμού της θέσεως του ανθρώπου εντός του πραγματικού, υπάρχει η Φιλοσοφία, που δια τούτο αναζητεί τις πρώτες αιτίες των όντων. Είναι η επιστήμη των αρχών.
- Η Επιστήμη αναφέρεται σε ορισμένα αντικείμενα ή φαινόμενα. Η Φιλοσοφία αναφέρεται στην ολότητα του είναι που αφορά τον Άνθρωπο που ευρίσκεται πέραν από κάθε νοητή αντικειμενικότητα, ακριβώς διότι είναι Άνθρωπος.
- Η Επιστήμη έχει χρησιμοθηρικό χαρακτήρα και συνήθως η δικαίωση της προέρχεται από την ωφέλεια που δίδει μια επιτυχημένη εφαρμογή της. Η Φιλοσοφία, που επικαλείται τις εσωτερικές δυνάμεις του ανθρώπου που τον ωθούν στον καθαρό στοχασμό, είναι μια ανιδιοτελής επιδίωξη, που δεν αξιολογείται με τα κριτήρια της χρησιμότητας.
- Η Επιστήμη εργάζεται αποδεικτικά και πολλές φορές καταφεύγει στην αναπαραγωγή των φαινομένων με το πείραμα. Η Φιλοσοφία είναι τρόπος γνώσεως διαστοχαστικός και κάθε φιλοσόφημα παραμένει ανεπανάληπτο.
- Η Επιστήμη έχει δόγματα και στηρίζεται στην αρχή της αιτιότητας, ενώ για την Φιλοσοφία, ουδεμία γνώση είναι ακαταμάχητη για την αλήθειά της.
… Για όλους αυτούς τους λόγους…
«Η επιστήμη δεν είναι το παν, αλλά η επιστήμη είναι πολύ όμορφη» (Robert Oppenheimer, 1904-1967). Έτσι χρειάζεται να είμεθα μεν Επιστήμονες, αλλά ταυτόχρονα και αληθείς Φιλόσοφοι, ετυμολογούντες πάσαν αντιληπτή έννοια, ποιούντες όχι μόνον το τυπικό, επιδερμικό, κερδοφόρο, αλλά καλλιεργούντες πάντοτε και πρώτιστα την εσώτερη καλή ανησυχία, την γνώση της θύραθεν παιδείας και γραμματείας, ποιούντες εαυτούς έλλογα Πρόσωπα και όχι απλά άτομα-βιολογικές υπάρξεις.
Άς μην ξεχνάμε ότι η ιερή γνώση, προϋποθέτει ψυχική καθαρότητα («Αγνεία δ΄ εστί φρονείν όσια»)(17) . Ελάχιστοι όμως ευρίσκονται εντός του ευλογημένου Γνωσιολογικού Λειμώνος, αφού τα ιερά πράγματα αποκαλύπτονται μόνον σε ιερούς ανθρώπους (Ιπποκράτης, Νόμος V).

Έρρωσθε.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
(1) Ενεστώς διαρκείας
(2 «Έπραξα πολλά. Δεν έπραξα το Ένα» (Κωνσταντίνος Τσάτσος, Η Ζωή σε απόσταση, 34).
(3) Diels, Β, 101
(4) Σωματικά πονούν οι άνθρωποι από αρρώστιες, κακουχίες, πείνα. Ψυχολογικά πονούν από ανεργία και πείνα, φτώχεια, κατατρεγμούς, συκοφαντίες, έλλειψη αγάπης και μη ανταπόκριση στην προσφερόμενη σε άλλα προσφιλή πρόσωπα αγάπη, ανεκπλήρωτες επιθυμίες, ασθένειες και θανάτους προσφιλών ανθρώπων και άλλα αίτια. Πνευματικά πονούν όσοι αγαπούν τον Θεό και τον άνθρωπο και όμως βλέπουν ότι με τις ποικίλες ενέργειές τους, λυπούν και τον Θεό και προσβάλλουν την εικόνα του Θεού, τον Άνθρωπο.
(5) Πρόσ-ωπο [προς+ωψ(=όμμα, οφθαλμός, πρόσωπον, όψις)] ο οφθαλμός, η όψη που στρέφεται ‘προς’.
(6) Ο πλατωνικός ορισμός της Επιστήμης είναι: «την μεν μετά λόγου αληθή δόξαν επιστήμην είναι, την δε άλογον εκτός επιστήμης» (Θεαίτητος 201 c/d) και «δόξαν αληθή μετά λόγου επιστήμην είναι» (Θεαίτητος 202 c).
(7) Δεν υπάρχει ενιαίος ορισμός (=περιορισμός) της Φιλοσοφίας. Έτσι ο Πλάτων όρισε ότι φιλοσοφία είναι η γνώσις του αεί όντως όντος, ο Αριστοτέλης ότι είναι η έρευνα περί των αιτίων και των αρχών των όντων, οι Στωϊκοί ότι αντικείμενο, σκοπός, και λόγος της φιλοσοφίας είναι η θεωρητική και πρακτική αρετή, οι Επικούρειοι, ότι αφετηρία άμα και τέλος αυτής είναι η δια της λογικής, πρόσκτησις της ικανότητας προς ευδαιμονίαν. Εκ των νεοτέρων φιλοσόφων, ο Καντ θεωρεί αυτήν ως έλλογον συσχέτισιν και συναρμογήν πάσης γνώσεως προς τους σκοπούς του ανθρωπίνου λόγου, ο Έγελος χαρακτηρίζει αυτήν ως επιστήμην του εαυτόν νοούντος λόγου. Σύμφωνα με τον Καθηγητή Χ. Ανδρούτσο, «ο επιστημονικός ορισμός της φιλοσοφίας είναι αδύνατος, γιατί οι φιλόσοφοι ως σήμερα την παραδέχονται άλλοι διαφορετικά, αποδίδοντας λίγη σημασία σε αυτό, και άλλοι σε άλλο, από τα μέρη που την αποτελούν».
(8) Ι. Μ. Μποχένσκι, «Ιστορία της Ευρωπαϊκής Φιλοσοφίας»., σελ. 19. Εκδ. Δωδώνη. Αθήνα 1985.
(9) Σύμφωνα με τους επτά κανόνες αναγραμματισμού, του δια-λόγου "Κρατύλος" του Πλάτωνος.
(10) «Ετεή δε ουδέν ίδμεν, εν βυθώ γαρ η αλήθεια» (=στην πραγματικότητα, δεν γνωρίζουμε τίποτα, διότι η αλήθεια κρύβεται βαθειά σε όλα τα πράγματα). (Δημόκριτος - Ανθολογία Στοβαίου).
(11) «Χρη γάρ ευ μάλα πολλών ίστορας φιλοσόφους άνδρας είναι» (= πρέπει οι άνθρωποι που αγαπούν την σοφία να είναι ερευνητές πολλών πραγμάτων).
(12) «Οι ασκητικοί λόγοι Αββά Ισαάκ του Σύρου», εκδ. «Απόστολος Βαρνάβας», Αθήνα, σελ. 221-233.
(13) Πάν+καλ-ός (=ο θερμός, αυτός που κινείται και συν-κινείται ποιοτικά και έλλογα)
(14) Ζ=Σ (=κινείται) + (=και) Δ(=δημιουργεί έλλογα)
(15) Σχετικές γνώμες περί της σπουδαιότητας του μέτρου δια-νοήσεως και ευπραξίας, διατύπωσαν πλείστοι Σοφοί της Κλασσικής Ελλάδας, όπως οι Κλεόβουλος, Πυθαγόρας, Αριστοτέλης, Ησίοδος, Φωκυλίδης, Δημόκριτος, Θέογνις, Αισχύλος, κλπ.
(16)Το κύριο χαρακτηριστικό της φιλοσοφικής σκέψεως είναι ασφαλώς η ζήτηση της αλήθειας και όχι η κατοχή της, διότι κατά τον Πλάτωνα, η σοφία είναι χαρακτηριστικό των θεών. «Φιλοσοφία», λέει ο Καρλ Γιάσπερς, «σημαίνει το να βρίσκεσαι καθ’ οδόν» παρά τους δογματισμούς που διατυπώθηκαν κατά καιρούς, γιατί κάθε απάντηση στο βάθος της είναι ένα περισσότερο πολύπλοκο και αδυσώπητο ερώτημα.
(17)Επίγραμμα προ του Ασκληπιείου της Επιδαύρου.
[ΑΣΚΛΗ-ΠΙΟΣ = ποιεί τα ασκέλη ήπια, δήλα-δη τα καταβεβλημένα, σκληρά μέλη, πάθη-ασθένειες, δια της θεραπείας, τα ποιεί ήπια ΕΠΙ-Δ-ΑΥΡΟΣ =δρά επι της αύρας (επι του αιθερικού πεδίου;)].